Selâmlaşmak ve Önemi

Selâmlaşmak ve Önemi
 
Bir Emniyet, Muhabbet ve Kardeşlik Sözleşmesi
 
Selâmın Özü ve Anlamı
 
"Selâm"; barış, güven, huzur, emniyet ve esenlik demektir. Aynı zamanda Cenâb-ı Hakk'ın el-Esmâü'l-Hüsnâsından biri de "es-Selâm" ismidir. O; kullarını her türlü eksiklikten, korkudan ve kötülükten selâmete çıkaran, gerçek huzur ve güveni veren yegâne Rabbimizdir.
 
Bir Müslümanın diğer bir Müslümana:
"Esselâmü aleyküm ve rahmetullâhi ve berekâtühû" demesi, sadece bir nezaket sözü değildir. Bu söz aynı zamanda şu anlamları taşır:
 
"Ben Müslümanım. Benden sana elimle de dilimle de hiçbir zarar gelmez. Allah Teâlâ'nın selâmı, rahmeti ve bereketi senin üzerine olsun."
 
Karşıdaki mümin de:
"Ve aleykümü's-selâm ve rahmetullâhi ve berekâtühû" diyerek şu manayı ifade eder:
"Ben de Müslümanım. Sen benden de emniyettesin. Allah Teâlâ'nın selâmı, rahmeti ve bereketi senin de üzerine olsun."
 
Böylece selâmlaşma; sadece bir hitap şekli değil, iki mümin arasında kurulan manevî bir güven, dua ve kardeşlik sözleşmesi hâline gelir.
 
İslâm Medeniyetinde Selâmın Yeri
İslâm kelimesi de "s-l-m" (selâm) kökünden gelir.
Selâm... Selâmet... Teslimiyet... Barış...
Hepsi aynı kökten türemiştir.
Bu sebeple İslâm, özünde bir selâm ve huzur medeniyetidir.
 
Müslümanların birbirleriyle karşılaştıklarında ilk sözlerinin selâm olması; güvenin, kardeşliğin ve muhabbetin ilk adımıdır.
 
Bugün kullanılan "Günaydın!", "Merhaba!", "İyi günler!"… Gibi ifadeler güzel temenniler olsa da, İslâmî selâmın yerini tutmaz. Çünkü "Esselâmü aleyküm!" hem duadır, hem sünnettir, hem de Allah'ın ismini içinde taşıyan bir ibadettir.
 
Elbette selâm verildikten sonra bu tür nezaket ifadeleri de kullanılabilir; ancak bunlar selâmın yerine değil, ardından söylenen güzel sözlerdir.
 
Kur'ân-ı Kerîm'de Selâm
Cenâb-ı Hak buyurur:
"Size bir selâm verildiği zaman, ondan daha güzeliyle karşılık verin veya aynısıyla mukabele edin. Şüphesiz Allah, her şeyin hesabını eksiksiz tutandır." (Nisâ, 4/86)
 
Bu âyet, selâmın cevapsız bırakılmamasını; mümkünse daha güzeliyle karşılık verilmesini emretmektedir.
 
Bir başka âyet-i kerîmede şöyle buyrulur:
"Evlere girdiğiniz zaman Allah katından mübarek ve güzel bir yaşama dileği olarak birbirinize selâm verin." (Nûr, 24/61)
 
Demek ki selâm; evlerin bereketi, aile huzuru ve müminler arasındaki sevgi bağlarının anahtarıdır.
 
Kur'ân-ı Kerîm, cennet ehlinin dilinin de selâm olacağını haber verir:
 
"Orada boş söz ve günaha sokan bir laf işitmezler. Sadece 'Selâm! Selâm!' sözünü işitirler." (Vâkıa, 56/25-26)
 
Yine Allah Teâlâ buyurur:
"Rahîm olan Rablerinden onlara söylenecek söz: Selâm!" (Yâsîn, 36/58)
 
Cennetin dili selâm ise, müminin dünya hayatındaki dili de selâm olmalıdır.
 
Peygamber Efendimizin Sallallahü Aleyhi ve Sellem Selâm Hakkındaki Tavsiyeleri
Rasûlullah Sallallahü Aleyhi ve Sellem buyurmuştur:
"Aranızda selâmı yayınız." (Müslim, Îmân, 93)
 
Başka bir hadis-i şerifte ise şöyle buyurur:
"Siz iman etmedikçe cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmedikçe de gerçek anlamda iman etmiş olamazsınız. Size yaptığınız takdirde birbirinizi seveceğiniz bir şeyi haber vereyim mi? Aranızda selâmı yayınız." (Müslim, Îmân, 93)
 
Demek ki;
Selâm, Muhabbeti artırır. Muhabbet, İmanı kuvvetlendirir. İman, Cennete ulaştırır.
 
Bir sahâbî:
"İslâm'ın hangi ameli daha faziletlidir?" diye sorunca Rasûlullah Sallallahü Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu:
"Yemek yedirmen ve tanıdığına da tanımadığına da selâm vermendir." (Buhârî, Îmân, 20; Müslim, Îmân, 63)
 
Bir başka hadis-i şerifte ise şöyle buyurmuştur:
"İnsanların Allah katında en hayırlısı, selâma önce başlayandır." (Ebû Dâvûd, Edeb, 133; Tirmizî, İsti'zân, 11)
 
Selâm Vermek Bir Sadakadır
Rasûlullah Sallallahü Aleyhi ve Sellem buyurmuştur:
"Her güzel söz sadakadır." (Buhârî, Edeb, 34; Müslim, Zekât, 56)
 
Selâm ise güzel sözlerin en faziletlilerindendir.
Bir tek selâm;
• Kırgın gönülleri barıştırabilir.
• Soğuk kalpleri ısıtabilir.
• Yabancıları kardeş hâline getirebilir.
• Nice kin ve düşmanlığı sona erdirebilir.
 
Selâm Vermenin Edebi
Peygamber Efendimiz Sallallahü Aleyhi ve Sellem selâmlaşmanın usûlünü de öğretmiştir:
"Küçük büyüğe, binekli yürüyene, yürüyen oturana, az olan çok olana selâm verir." (Buhârî, İsti'zân, 4; Müslim, Selâm, 1)
Bu sünnet; tevazuyu, saygıyı ve toplum düzenini güçlendiren güzel bir edeptir.
 
Gerçek Müslüman Kimdir?
Rasûlullah Sallallahü Aleyhi ve Sellem buyurmuştur:
"Müslüman; diğer Müslümanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir."
(Buhârî, Îmân, 4; Müslim, Îmân, 64)
Selâm veren mümin, diliyle söylediği bu duayı davranışlarıyla da doğrulamalıdır.
Çünkü selâm verip ardından kardeşine eziyet etmek, selâmın ruhuna aykırıdır.
 
Âlimlerin Hikmetli Sözleri
İmam Gazâlî (rahimehullah) şöyle buyurur:
"Müslümanın verdiği selâm, 'Benden sana kötülük gelmeyecek.' taahhüdüdür. Eğer selâm verdikten sonra kardeşine diliyle veya eliyle eziyet ederse, verdiği selâmın manasına aykırı davranmış olur."
 
İmam Nevevî (rahimehullah) şöyle der:
"Selâm vermek sünnet, almak ise farz-ı kifâyedir. Selâm, müminler arasında sevgi ve kardeşliği artıran en büyük vesilelerdendir."
 
İbnü'l-Arabî (rahimehullah) şöyle der:
"Selâm, Allah'ın 'es-Selâm' isminin bir tecellisidir. Birbirine selâm veren iki mümin, birbirlerini Allah'ın emniyetine emanet etmiş olurlar."
 
Hasan-ı Basrî (rahimehullah) ise şöyle buyurur:
"Selâm vermek sünnettir; selâmı almak ise farzdır."
 
Sonuç
·       Selâm; yalnızca bir kelime değildir.
·       Bir duadır.
·       Bir güven beyanıdır.
·       Bir kardeşlik ilanıdır.
·       Bir sünnettir.
·       Bir ibadettir.
·       Bir muhabbet anahtarıdır.
 
Bir toplumda selâm yaygınlaştıkça güven artar, gönüller birbirine yaklaşır, kibir kırılır, kin ve düşmanlık azalır. Çünkü selâm; kalpleri birbirine bağlayan en güzel dualardan biridir.
Öyleyse tanıdığımız veya tanımadığımız bütün mümin kardeşlerimize selâm vermeyi ihmal etmeyelim. Evlerimize, iş yerlerimize, sokaklarımıza ve gönüllerimize selâmı hâkim kılalım. Selâmı yayarak Rasûlullah Sallallahü Aleyhi ve Sellem'in sünnetini ihyâ edelim; sevgi, güven ve kardeşlik bağlarını güçlendirelim.
 
Dua
Allah Teâlâ bizleri selâmı yaymayı seven, dili güzel söz söyleyen, kalbi kin ve düşmanlıktan arınmış, mümin kardeşlerine güven veren kullarından eylesin. Evlerimizi, ailelerimizi, mahallelerimizi ve bütün İslâm beldelerini selâm, huzur, bereket ve muhabbetle doldursun. Bizleri dünyada selâmla yaşayan, ahirette de meleklerin "Selâmün aleyküm!" hitabına mazhar olan bahtiyar kullarından eylesin. Âmin.
Hazırlayan:
Fakir Kardeşiniz
Yaşar Akkaş